Nieuws

Ontwikkelingspsychologie: wanneer nemen kinderen gezichten waar?


Onderzoekers bestuderen de perceptie van gezichten bij kinderen
De perceptie en herkenning van gezichten zijn belangrijke pijlers van sociaal samenleven voor mensen. Om deze reden zijn mensen experts in de perceptie van gezichten. Het vermogen moet echter eerst ontwikkelen wat er met kinderen gebeurt in een geleidelijk leerproces, meldt de Ruhr Universiteit Bochum (RUB).

Mensen kunnen vanaf de geboorte geen gezichten waarnemen. Ontwikkelingspsychologen hebben gekeken naar de leeftijd waarop kinderen in het verleden bepaalde dingen en gezichten kunnen waarnemen, maar tot nu toe zonder duidelijk resultaat. 'Er zijn twee kampen met verschillende meningen onder wetenschappers', zegt prof. Sarah Weigelt van de RUB. Eén kamp gaat ervan uit dat op vijfjarige leeftijd alles al weg is en dat mensen alleen maar beter worden in het herkennen van gezichten omdat aandacht en geheugen efficiënter zouden worden. "Andere onderzoekers denken dat mensen zo zijn gekalibreerd om gezichten te herkennen dat de hersenen hun prestaties op dit gebied voortdurend verbeteren tot de leeftijd van 32 jaar", vervolgde Weigelt.

Verschillende ideeën over de ontwikkeling van gezichtsperceptie
De RUB-wetenschapper legt uit dat het vermogen om gezichten in de hersenen te herkennen niet zomaar wordt ingeschakeld, maar in de loop van de ontwikkeling verfijnd. In de loop van de tijd leren mensen bijvoorbeeld 'mensen die er erg op elkaar lijken te onderscheiden en mensen te herkennen nadat ze hun haar hebben geknipt en gekleurd', rapporteert de RUB in een verklaring over de laatste studieresultaten. Het blijft echter controversieel of de ontwikkeling in de hersengebieden waarmee het proces wordt geconfronteerd al op vijfjarige leeftijd is voltooid. Kortom, de vraag wanneer mensen gezichten kunnen waarnemen, moet niet met een algemene leeftijd worden beantwoord, vervolgt de RUB. Met de huidige studie wilden RUB-ontwikkelingsneuropsycholoog prof. Sarah Weigelt en promovendus Marisa Nordt erachter komen wanneer kinderen gelijk zijn aan volwassenen als het gaat om het herkennen van gezichten. Om dit te doen, onderzochten ze het vermogen om gezichten te herkennen bij vijf- tot tienjarigen.

Hersenactiviteit onderzocht bij het kijken naar gezichten
Met behulp van zogenaamde functionele magnetische resonantiebeeldvorming analyseerden de onderzoekers wat er in de hersenen van volwassenen en kinderen gebeurt als ze naar gezichten kijken. Op basis van de beeldvormingsmethode werd duidelijk hoe sterk de hersengebieden op een bepaald moment actief waren. 'De onderzoekers concentreerden hun analyse op het zogenaamde spoelvormige gezichtsveld, een klein gebied in de temporale kwab dat gespecialiseerd is in de perceptie van gezichten', meldt de RUB. Ze toonden foto's van gezichten aan de deelnemende kinderen, waarbij binnen twaalf seconden zes foto's achter elkaar werden getoond. Na een korte pauze was er een nieuw blok van twaalf seconden met zes foto's, daarna nog een pauze en nog een fotoblok. De kinderen kregen drie soorten beeldreeksen te zien: ofwel met zes identieke foto's binnen een blok of met zes foto's van dezelfde persoon, maar op verschillende foto's, of met zes foto's van verschillende mensen.

Gewenningseffect bij volwassenen
Het doel was om het gewenningseffect te controleren dat optreedt in hersengebieden wanneer ze meerdere keren achter elkaar met dezelfde stimulus worden geconfronteerd. Activiteit in bepaalde delen van de hersenen neemt af wanneer we naar hetzelfde beeld van een persoon blijven kijken. In eerdere studies hadden volwassenen een sterk gewenningseffect op het gezichtsgebied van de hersenen vertoond toen ze zes identieke foto's achter elkaar zagen. Het effect werd echter niet waargenomen op foto's van verschillende mensen. De beeldsequenties met zes verschillende foto's van dezelfde persoon waren bijzonder interessant voor het huidige onderzoek, rapporteren de onderzoekers. In eerdere studies bij volwassenen had dit ook een gewenningseffect aangetoond; die echter minder sterk bleek te zijn dan wanneer je naar identieke foto's van een persoon zou kijken.

Kinderen vertonen afwijkingen in het gewenningseffect
De wetenschappers hebben nu gecontroleerd hoe de situatie eruit ziet bij een zevenjarig kind als ze naar de verschillende beeldsequenties kijken. Volgens de RUB hebben in totaal 15 kinderen deelgenomen aan het onderzoek. Toen ze naar zes identieke foto's keken, lieten ze hetzelfde gewenningseffect zien als volwassenen, rapporteren de onderzoekers. Dit effect trad niet op bij het zien van foto's van verschillende mensen. Dienovereenkomstig waren er geen relevante afwijkingen van de volwassenen. De resultaten waren echter opwindend voor de sequenties met verschillende foto's van dezelfde persoon, benadrukt Weigelt.

Kinderen vertoonden ook lichte gewenningseffecten wanneer ze naar de foto's van identieke mensen in verschillende poses keken, maar 'Als je beter kijkt, zie je dat de resultaten bij kinderen anders zijn', zegt prof. Weigelt. De gemiddelde waarden lieten een gewenningseffect zien dat vergelijkbaar was met dat van de volwassenen. Maar het gedetailleerde onderzoek maakte duidelijk dat de kinderen in principe een of-of-beslissing hadden. De kinderen vertoonden bijvoorbeeld ofwel een volledig vertrouwd effect of helemaal geen. 'Als kinderen verschillende foto's van dezelfde persoon zien, lijken ze ofwel te zeggen: dit is dezelfde persoon. Of: het zijn verschillende mensen ”, legt Weigelt uit. Er zit niets tussenin. Zevenjarigen kunnen dus gezichten herkennen, maar volgens de onderzoekers is dit vermogen nog niet volledig ontwikkeld. Er kan daarom uitgegaan worden van een langdurig geleidelijk leerproces. (fp)

Auteur en broninformatie

Video: Het verhaal van Liz Teeling... #11 (Oktober 2020).